Microsoft Configuration Manager چیست؟ این محصول مایکروسافت برای مدیریت متمرکز دستگاه‌های سازمانی، نرم‌افزارها، سیستم‌عامل‌ها، به‌روزرسانی‌ها و برخی تنظیمات انطباق استفاده می‌شود. این محصول که در گذشته با نام Microsoft Endpoint Configuration Manager و در محیط‌های مختلف با نام SCCM شناخته می‌شد، به مدیران فناوری اطلاعات کمک می‌کند تعداد زیادی رایانه و سرور را با سیاست‌ها و فرایندهای یکپارچه مدیریت کنند.
به‌جای نصب دستی نرم‌افزار روی هر دستگاه، مدیر می‌تواند برنامه‌های موردنیاز را تعریف کند، آن‌ها را برای مجموعه مشخصی از دستگاه‌ها منتشر کند و وضعیت نصب را بررسی کند. قابلیت‌های موجود به نسخه، پیکربندی، نقش‌های نصب‌شده و مجوزهای محیط بستگی دارد؛ بنابراین پیش از طراحی پروژه باید نیازهای سازمان و نسخه مورد استفاده مشخص شوند.
Microsoft Configuration Manager چه کاری انجام می‌دهد؟
این راهکار امکان می‌دهد دستگاه‌های مدیریت‌شده در مجموعه‌های منطقی سازمان قرار گیرند و عملیات مدیریتی براساس مجموعه هدف اجرا شوند. مدیران می‌توانند نرم‌افزارها را مستقر کنند، به‌روزرسانی‌ها را برنامه‌ریزی کنند، اطلاعات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری را جمع‌آوری کنند و وضعیت بعضی تنظیمات را ارزیابی کنند.
این قابلیت‌ها به سازمان کمک می‌کنند مدیریت دستگاه‌ها را از یک فرایند صرفاً دستی به فرایندی قابل‌اندازه‌گیری و قابل‌پیگیری تبدیل کند. بااین‌حال، خودکارسازی به معنی بی‌نیازی از آزمون، بررسی گزارش‌ها یا مدیریت تغییرات نیست.
قابلیت‌های اصلی Configuration Manager
| قابلیت | کاربرد |
|---|---|
| Application Deployment | توزیع و مدیریت نصب برنامه‌ها در مجموعه‌های مشخص از دستگاه‌ها |
| Software Updates | مدیریت، استقرار و پایش به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری پشتیبانی‌شده |
| Operating System Deployment | استقرار یا ارتقای سیستم‌عامل با فرایندها و توالی وظایف تعریف‌شده |
| Hardware and Software Inventory | جمع‌آوری اطلاعات موجودی دستگاه‌ها و نرم‌افزارهای نصب‌شده |
| Compliance Settings | ارزیابی بعضی تنظیمات دستگاه در برابر خط‌مشی‌ها یا پیکربندی‌های موردنیاز |
| Remote Control and Reporting | امکان کنترل از راه دور و تولید گزارش، در صورت پیکربندی و داشتن مجوز لازم |
فعال‌بودن و شیوه استفاده از هر قابلیت به پیش‌نیازهای فنی، تنظیمات و نسخه محصول بستگی دارد. فهرست کامل قابلیت‌ها را در مستندات رسمی قابلیت‌های Configuration Manager ببینید.
تفاوت Configuration Manager با SCCM و نام‌های قدیمی
SCCM کوتاه‌شده نام تاریخی System Center Configuration Manager است و در گفت‌وگوهای فنی و جست‌وجوهای اینترنتی همچنان استفاده می‌شود. مایکروسافت در طول زمان نام این محصول را تغییر داده است؛ از نسخه 2303، نام Microsoft Endpoint Configuration Manager به Microsoft Configuration Manager تغییر کرد.
به همین دلیل، هنگام بررسی مستندات یا تهیه طرح فنی، بهتر است نام جاری محصول و نسخه دقیق آن را مشخص کنید. نام قدیمی SCCM همچنان برای یافتن آموزش‌ها و اسناد قدیمی مفید است، اما برای تصمیم‌گیری درباره قابلیت‌ها و پشتیبانی باید مستندات متناسب با نسخه نصب‌شده بررسی شوند.
اطلاعات مربوط به نام و چرخه عمر محصول در صفحه رسمی چرخه عمر Microsoft Configuration Manager منتشر می‌شود.
معماری کلی Configuration Manager
پیاده‌سازی Configuration Manager تنها نصب کنسول مدیریتی نیست. معماری واقعی شامل اجزایی است که وظایف مدیریت، ارتباط با کلاینت‌ها، توزیع محتوا و پایگاه داده را بر عهده دارند. محل قرارگیری این نقش‌ها باید متناسب با تعداد دستگاه‌ها، شبکه، شعب و نیازهای دسترس‌پذیری طراحی شود.
Site Server
سرور سایت بخش مهمی از زیرساخت مدیریتی است و وظایف اصلی سایت را برعهده دارد. ظرفیت سرور، پایگاه داده، فضای ذخیره‌سازی و حجم عملیات باید متناسب با محیط انتخاب شوند.
Management Point
Management Point برای ارتباط مدیریتی کلاینت‌ها با زیرساخت سایت به کار می‌رود. کلاینت‌ها از طریق نقش‌ها و کانال‌های تعریف‌شده، سیاست‌ها و اطلاعات وضعیت را دریافت یا گزارش می‌کنند.
Distribution Point
Distribution Point محتوای موردنیاز استقرارها، مانند بسته‌ها و بعضی فایل‌های نرم‌افزاری را در اختیار کلاینت‌ها قرار می‌دهد. توزیع درست محتوا به طراحی شبکه، ظرفیت فضای ذخیره‌سازی و دسترسی کلاینت‌ها بستگی دارد.
Software Update Point
این نقش در سناریوهای مدیریت به‌روزرسانی به کار می‌رود و معمولاً با زیرساخت WSUS برای همگام‌سازی اطلاعات به‌روزرسانی تعامل دارد. این بخش باید متناسب با طراحی به‌روزرسانی سازمان پیکربندی شود.
استقرار نرم‌افزارها در سطح سازمان
یکی از کاربردهای مهم Configuration Manager، مدیریت انتشار برنامه‌ها است. مدیر ابتدا برنامه و روش نصب آن را تعریف می‌کند، سپس مجموعه دستگاه‌های هدف، زمان‌بندی، رفتار نصب و تنظیمات تجربه کاربر را مشخص می‌کند. پس از انتشار، وضعیت استقرار را می‌توان از طریق کنسول و گزارش‌های موجود پیگیری کرد.
- نیازمندی‌ها و روش نصب برنامه را مشخص کنید.
- محتوای نصب را آماده و به نقاط توزیع موردنیاز منتقل کنید.
- یک مجموعه آزمایشی از دستگاه‌های نماینده محیط واقعی انتخاب کنید.
- استقرار را با سیاست مناسب اجرا و نتیجه نصب را بررسی کنید.
- پس از ارزیابی، برنامه را به مجموعه‌های دیگر گسترش دهید.
برنامه‌های حساس باید پیش از استقرار گسترده آزمایش شوند. اجرای بی‌برنامه نصب‌ها می‌تواند با نرم‌افزارهای موجود، منابع دستگاه‌ها یا ساعات کاری تداخل پیدا کند.
مدیریت به‌روزرسانی‌ها و ارتباط با WSUS
Configuration Manager ابزارهایی برای همگام‌سازی اطلاعات به‌روزرسانی، ارزیابی وضعیت کلاینت‌ها، ایجاد بسته‌های استقرار و پایش نتیجه نصب دارد. در معماری متداول، نقش Software Update Point با WSUS تعامل می‌کند تا اطلاعات به‌روزرسانی در دسترس زیرساخت قرار گیرد.
پس از انتخاب به‌روزرسانی‌ها، مدیر می‌تواند آن‌ها را برای گروهی آزمایشی مستقر کند، وضعیت انطباق را ارزیابی کند و سپس نصب را به گروه‌های بعدی گسترش دهد. این رویکرد برای کنترل ریسک ناسازگاری و حفظ پایداری سرویس‌ها اهمیت دارد.
Configuration Manager و WSUS یک محصول یکسان نیستند: WSUS بر مدیریت به‌روزرسانی‌های پشتیبانی‌شده تمرکز دارد، درحالی‌که Configuration Manager امکانات گسترده‌تری برای مدیریت دستگاه‌ها و استقرارهای سازمانی فراهم می‌کند. برای جزئیات بیشتر، مقاله WSUS و مدیریت متمرکز به‌روزرسانی ویندوز را بخوانید. همچنین می‌توانید مستندات مدیریت به‌روزرسانی‌ها در Configuration Manager را بررسی کنید.
استقرار سیستم‌عامل و مدیریت دستگاه‌ها
Configuration Manager می‌تواند برای استقرار سیستم‌عامل در سناریوهای پشتیبانی‌شده استفاده شود؛ از جمله نصب روی دستگاه جدید، ارتقای سیستم‌عامل یا آماده‌سازی مجدد دستگاه موجود. این فرایند ممکن است به تصویر سیستم‌عامل، درایورها، Boot Image، نقاط توزیع و توالی وظایف نیاز داشته باشد.
پیش از استقرار گسترده، سخت‌افزارهای هدف، سازگاری درایورها، برنامه‌های موردنیاز و روش بازیابی را آزمایش کنید. برای سرورها و دستگاه‌های حساس، پنجره نگهداری و برنامه بازگشت باید مشخص باشد.
مراحل و سناریوهای پشتیبانی‌شده در مستندات استقرار سیستم‌عامل توضیح داده شده‌اند.
موجودی سخت‌افزار و نرم‌افزار
اطلاعات موجودی می‌تواند در شناخت وضعیت دستگاه‌های تحت مدیریت، نسخه سیستم‌عامل، برخی مشخصات سخت‌افزار و نرم‌افزارهای نصب‌شده مفید باشد. کیفیت اطلاعات به سیاست جمع‌آوری داده، وضعیت کلاینت و زمان آخرین گزارش وابسته است.
برای تصمیم‌گیری عملیاتی، اطلاعات موجودی را همراه با زمان جمع‌آوری و وضعیت ارتباط دستگاه تفسیر کنید. دستگاهی که مدت زیادی گزارش نداده ممکن است نمایانگر وضعیت کنونی شبکه نباشد.
Configuration Manager و Active Directory
Configuration Manager و Active Directory نقش‌های متفاوتی در زیرساخت سازمان دارند. Active Directory برای مدیریت هویت‌ها، حساب‌ها، گروه‌ها و بعضی سیاست‌های دامنه استفاده می‌شود؛ Configuration Manager بر مدیریت دستگاه‌های پشتیبانی‌شده، استقرار برنامه‌ها، به‌روزرسانی‌ها و گزارش‌های مدیریتی تمرکز دارد.
این ابزارها می‌توانند در یک محیط سازمانی مکمل یکدیگر باشند، اما یکی جایگزین دیگری نیست. اتصال و وابستگی‌های آن‌ها باید با توجه به معماری واقعی و شیوه مدیریت هویت و دستگاه‌ها طراحی شود. برای شناخت نقش دامنه و سرویس‌های مایکروسافت، مقاله مدیریت دامنه و Active Directory و راهنمای راه‌اندازی سرویس‌های مایکروسافتی و سرورهای سازمانی را مطالعه کنید.
امنیت و تنظیمات انطباق
مدیریت متمرکز دستگاه‌ها قدرت اجرایی زیادی فراهم می‌کند؛ بنابراین امنیت کنسول مدیریتی، حساب‌های مدیران، سرورهای زیرساخت و ارتباط کلاینت‌ها اهمیت بالایی دارد.
- دسترسی مدیریتی را بر اساس وظایف و حداقل سطح مجاز تعریف کنید.
- سرورها و کلاینت‌ها را مطابق چرخه نگهداری و سیاست امنیتی سازمان به‌روز نگه دارید.
- تغییرات حساس، استقرارها و نتایج عملیات مدیریتی را پایش کنید.
- محتوای نرم‌افزاری را از منابع قابل اعتماد دریافت و پیش از استقرار آزمایش کنید.
- از تنظیمات و داده‌های ضروری نسخه پشتیبان تهیه کنید و بازیابی را آزمایش کنید.
- خطاهای کلاینت‌های غیرفعال، استقرارهای ناموفق و وضعیت‌های انطباق را پیگیری کنید.
Configuration Manager بعضی قابلیت‌های ارزیابی تنظیمات انطباق را دارد، اما وجود این قابلیت به معنی خودکاربودن تمام کنترل‌های امنیتی نیست. سیاست‌ها، دامنه ارزیابی و نحوه رفع عدم انطباق باید در سطح سازمان مشخص شوند. برای اطلاعات بیشتر درباره امنیت و تهدیدات شبکه، مقاله پیاده‌سازی امنیت شبکه و مدیریت تهدیدات مرتبط است.
تفاوت Configuration Manager با Intune
Configuration Manager عمدتاً با مدیریت دستگاه‌ها از طریق زیرساخت مدیریتی سازمان شناخته می‌شود و می‌تواند در بعضی معماری‌ها با امکانات ابری و Microsoft Intune یکپارچه شود. Intune راهکار مدیریت ابری دستگاه‌ها و برنامه‌ها است؛ انتخاب میان آن‌ها یا استفاده ترکیبی به نوع دستگاه، محل کاربر، نیازهای مدیریت و معماری فناوری اطلاعات وابسته است.
پیش از انتخاب باید شرایط شبکه، نیاز مدیریت دستگاه‌های خارج از محل سازمان، سیاست‌های امنیتی، مجوزها و توان پشتیبانی بررسی شوند. نباید فرض کرد یک گزینه برای همه سازمان‌ها یا تمام دستگاه‌ها مناسب‌تر است.
مراحل برنامه‌ریزی و پیاده‌سازی
- شناخت محیط: تعداد دستگاه‌ها، نسخه‌های ویندوز، محل کاربران، شعب و ارتباطات شبکه را مستند کنید.
- تعیین دامنه: مشخص کنید اولویت با توزیع نرم‌افزار، مدیریت به‌روزرسانی، استقرار سیستم‌عامل یا موجودی دستگاه‌ها است.
- طراحی زیرساخت: ظرفیت سرورها، پایگاه داده، نقش‌ها، نقاط توزیع و پهنای باند را براساس نیاز تخمین بزنید.
- آماده‌سازی هویت و مجوزها: حساب‌های مدیریتی، سطوح دسترسی و سیاست‌های ارتباطی را تعیین کنید.
- آزمایش در محیط محدود: نصب کلاینت، توزیع محتوا، استقرار برنامه و گزارش‌گیری را در گروه آزمایشی اجرا کنید.
- استقرار مرحله‌ای: پس از رفع مشکلات گروه آزمایشی، دامنه را با برنامه تغییرات روشن گسترش دهید.
- پایش و نگهداری: وضعیت کلاینت‌ها، استقرارها، ظرفیت زیرساخت و رخدادهای مدیریتی را در بازه‌های مشخص بررسی کنید.
اگر این پروژه بخشی از راه‌اندازی سرویس‌های گسترده‌تر سازمانی باشد، مقاله پیاده‌سازی سرویس‌های سازمانی شبکه می‌تواند برای بررسی وابستگی‌های سرویس‌ها و زیرساخت مفید باشد.
مشکلات رایج و راهنمای عیب‌یابی
کلاینت سیاست دریافت نمی‌کند
وضعیت نصب کلاینت، ارتباط با نقش‌های مدیریتی، زمان آخرین گزارش و خطاهای ثبت‌شده را بررسی کنید. علت ممکن است به ارتباط شبکه، تنظیمات کلاینت یا وضعیت سرور مربوط باشد.
بسته نرم‌افزاری نصب نمی‌شود
روش نصب، کد خروجی برنامه، دسترسی کلاینت به نقطه توزیع، نیازمندی‌ها و سیاست استقرار را بررسی کنید. ابتدا خطا را روی یک یا چند دستگاه آزمایشی بازتولید کنید و سپس دامنه تغییر را گسترش دهید.
استقرار سیستم‌عامل ناموفق است
سازگاری Boot Image، درایورها، دسترسی به محتوای موردنیاز، توالی وظایف و وضعیت شبکه را بررسی کنید. گزارش‌های همان دستگاه و مرحله شکست معمولاً برای محدودکردن محدوده عیب‌یابی مفیدتر از تغییر هم‌زمان چند تنظیم است.
گزارش موجودی یا به‌روزرسانی به‌روز نیست
زمان آخرین گزارش کلاینت، سلامت سرویس‌های مرتبط، سیاست‌های فعال و وضعیت ارتباط دستگاه را بررسی کنید. گزارش تأخیردار لزوماً وضعیت فعلی دستگاه را نشان نمی‌دهد.
پرسش‌های متداول
آیا SCCM و Microsoft Configuration Manager یک محصول هستند؟
SCCM نام تاریخی و رایج این محصول است. مایکروسافت از نسخه 2303 نام Microsoft Endpoint Configuration Manager را به Microsoft Configuration Manager تغییر داد؛ برای قابلیت‌ها و پشتیبانی باید مستندات نسخه مورد استفاده بررسی شود.
آیا Configuration Manager فقط برای نصب نرم‌افزار است؟
خیر. این محصول می‌تواند برای مدیریت نرم‌افزارها، به‌روزرسانی‌ها، بعضی سناریوهای استقرار سیستم‌عامل، موجودی دستگاه‌ها، تنظیمات انطباق و گزارش‌گیری استفاده شود؛ قابلیت دقیق به نسخه و پیکربندی وابسته است.
آیا Configuration Manager جایگزین WSUS می‌شود؟
نه لزوماً. این ابزارها نقش یکسانی ندارند. Configuration Manager می‌تواند برای مدیریت استقرارهای به‌روزرسانی با زیرساخت WSUS یکپارچه شود.
آیا Configuration Manager جایگزین Active Directory است؟
خیر. Active Directory نقش هویت و دامنه را برعهده دارد؛ Configuration Manager برای مدیریت دستگاه‌ها و استقرارهای سازمانی به کار می‌رود. این ابزارها ممکن است مکمل یکدیگر باشند.
جمع‌بندی
Microsoft Configuration Manager راهکاری برای مدیریت متمرکز دستگاه‌ها، استقرار نرم‌افزار و سیستم‌عامل، به‌روزرسانی‌ها و گزارش‌های مدیریتی است. برای دستیابی به نتیجه مناسب، باید معماری، مجوزها، زیرساخت شبکه، امنیت و روش استقرار مرحله‌ای از ابتدا طراحی شوند. انتخاب نسخه و بررسی مستندات رسمی نیز برای بهره‌برداری قابل اتکا ضروری است.
برای بررسی سرویس‌های مایکروسافت و زیرساخت شبکه سازمانی، از بخش درخواست مشاوره و خدمات و پشتیبانی استفاده کنید یا با واریان شبکه گستر تماس بگیرید.
